De beoordeling van duurbelastbaarheid door de verzekeringsarts

Drs. Henk-Jan Boersema, Dr. Femke Abma PhD, Dr. Tialda Hoekstra PhD, Loes Wilming, Prof. dr. Sandra Brouwer

Over de junioronderzoeker

Ik ben Henk-Jan Boersema, junior onderzoeker verzekeringsarts. Ik werk als verzekeringsarts bij de afdeling Bezwaar en Beroep van UWV in Groningen. Daarnaast verricht ik promotieonderzoek bij de afdeling Gezondheidswetenschappen van het Universitair Medisch Centrum Groningen, in Groningen.

Achtergrond onderzoek

Door ziekte kunnen mensen beperkt zijn in hun functioneren, ook in duurbelastbaarheid, dat wil zeggen het aantal uren dat zeper dag en per week kunnen werken. Een beperking in de duurbelastbaarheid (minder dan 30 uur per week) heeft vrijwel direct gevolgen voor uitkering, verdienvermogen en inzetbaarheid in werk. Zowel werknemers, werkgevers en de maatschappij hebben belang bij een goede inschatting van duurbelastbaarheid door de verzekeringsarts.

Doel onderzoek

Het promotieonderzoek beoogt inzicht en kennis te verwerven over de (beoordeling van) duurbelastbaarheid.

De belangrijkste vragen:

  • Hoe is beperkte duurbelastbaarheid te conceptualiseren en operationaliseren: wat zijn belangrijke kenmerken, indicatoren en beoordelingsmethoden van beperkte duurbelastbaarheid vanuit het perspectief van cliënten en beoordelende artsen??
  • Is duurbelastbaarheid een onderdeel van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling in Europese landen?
  • Wat is de prevalentie van beperkte duurbelastbaarheid en associatie met ziekte en demografische gegevens bij aanvragers van een (WIA) arbeidsongeschiktheidsuitkering
  • Wat is deinvloed van beperkte duurbelastbaarheid op werkstatus in de jaren volgend op de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling?
  • Wat is de prevalentie van het hebben van benutbare mogelijkheden en beperkte duurbelastbaarheid en de associatie met ziekte en demografische factoren bij aanvragers van een (WIA) arbeidsongeschiktheidsuitkering met kanker als eerste diagnose.

Methode

Om deze onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden zijn vijf studies uitgevoerd:

  • Interviews met sociaalgeneeskundigen betrokken bij de arbeidsongeschiktheidbeoordeling, en met deskundigen van patiëntenorganisaties over het construct, oorzaken en uitingen en beoordelingsmethoden van beperkte duurbelastbaarheid;
  • Vragenlijstonderzoek onder verzekeringsartsen in Europa over de beoordeling van duurbelastbaarheid;
  • Registerstudie 1: analyse van registergegevens van WIA beoordelingen in 2016 naar prevalentie van, en associaties van ziekte en demografische factoren met, beperkte duurbelastbaarheid;
  • Registerstudie 2: analyse van registergegevens van dezelfde WIA beoordelingen in 2016 over werkstatus en beperkte duurbelastbaarheid, tijdens en één respectievelijk twee jaar na de arbeidsongeschiktheidbeoordeling,
  • Registerstudie 3: analyse van registergegevens van dezelfde WIA beoordelingen in 2016 naar prevalentie van, en associaties van ziekte en demografische factoren met, het hebben van benutbare mogelijkheden voor werk en beperkte duurbelastbaarheid bij aanvragers met kanker als eerste diagnose.

Product/implicaties voor de praktijk

De kennis en de inzichten die het onderzoek oplevert, kunnen de beoordeling van duurbelastbaarheid door de verzekeringsarts ondersteunen. Ook kunnen de uitkomsten van het onderzoekrichting geven aan verder onderzoek, ook kwantitatief, naar de beoordeling van duurbelastbaarheid.

Resultaten en conclusies

Studie 1: Uit de interviews bleek dat beperkte duurbelastbaarheid wordt beschouwd als een complex en multidimensionaal construct, lastig te operationaliseren en afhankelijk van persoonlijke en externe en gezondheidsfactoren. Duurbelastbaarheid varieert, moeheid en cognitieve beperkingen en verminderde functioneren zijn belangrijke uitingen en (een combinatie van) het beoordelingsgesprek, self-report, testen en uitproberen in de praktijk worden genoemd als beoordelingsmethode. Het artikel is ingediend voor publicatie.

Studie 2: Uit de antwoorden op de vragenlijst blijkt dat beperkte duurbelastbaarheid een belangrijk aspect van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling in Europese landen is. Er bestaan controversen over de beoordeling van duurbelastbaarheid en evidence based richtlijnen en betrouwbare en valide beoordelingsmethoden ontbreken volgens deelnemers.
Het artikel is gepubliceerd in PLoS One.

Studie 3: De prevalentie (39.4%) en mate (62.5% van de aanvragers met beperkte duurbelastbaarheid kan niet meer dan 4 uur per dagwerken) is hoog, zo blijkt uit de registerdata. Leeftijd, geslacht, opleiding en multimorbiditeit zijn geassocieerd met een beperkte duurbelastbaarheid. Het risico op beperkte duurbelastbaarheid wisselt per ICD-10 ziekte groep, ziekten van het bloed en van het ademhalingsstelsel en kanker hebben het hoogste risico. Associaties verschillen per ICD-10 ziekte groep.
Het artikel is geaccepteerd voor publicatie in het Journal of Occupational Rehabilitation en wordt binnenkort gepubliceerd.

De analyses van studies 4 en 5 zijn nog in volle gang en worden naar verwachting medio 2021 afgerond.

Publicaties

  • Inability to Work Fulltime, Prevalence and Associated Factors Among Applicants for Work Disability Benefit.
    Boersema Henk‑Jan, Hoekstra Tialda, Abma Femke, Brouwer Sandra.Journal of Occupational Rehabilitation https://doi.org/10.1007/s10926-021-09966-7.

  • The assessment of work endurance in disability evaluations across European countries.
    Henk-Jan Boersema, Bert Cornelius, Wout E L de Boer, Jac J L van der link, Sandra Brouwer. PLoS One, 2018 Sep 17;13(9):e0202012. doi: 10.1371/journal.pone.0202012. eCollection 2018.
  • Boersema, HJ. Beoordelen van duurbelastbaarheid: inventarisatie in Europese landen. TBV - TijdschrBedrijfs- en Verzekeringsgeneeskd 28, 13 (2020).https://doi.org/10.1007/s12498-020-0641-2.

Contactpersoon

Email: h.j.m.boersema@umcg.nl
Up date datum: 23-2-2021

HJB portrait 2021

Drs. H.J.M. (Henk-Jan) Boersema

Verzekeringsarts - Junior Onderzoeker BIG nummer: 79020083301

Afdeling
Sociale Geneeskunde, Arbeid en Gezondheid, Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Groningen